Dawa ya UTI Sugu: Matibabu, Vipimo na Mambo ya Kuzingatia
UTI, au Urinary Tract Infection, ni maambukizi yanayoweza kutokea katika mfumo wa mkojo. Maambukizi haya yanaweza kuathiri kibofu cha mkojo, njia ya mkojo na wakati mwingine figo.
Baadhi ya watu hupata UTI mara kwa mara au dalili zinaweza kuendelea hata baada ya kutumia dawa. Hali hii mara nyingi huitwa UTI inayojirudia au UTI isiyopona vizuri, na inahitaji uchunguzi wa kitabibu badala ya kutumia antibiotic moja baada ya nyingine bila vipimo.
Dalili za UTI
Mtu mwenye UTI anaweza kupata dalili kama:
- Kuwaka au kuuma wakati wa kukojoa
- Kukojoa mara kwa mara
- Kuhisi haja ya kukojoa hata kama mkojo ni kidogo
- Maumivu sehemu ya chini ya tumbo
- Mkojo kuwa na harufu kali
- Mkojo kuwa na ukungu
- Damu kwenye mkojo wakati mwingine
Ikiwa maambukizi yamefika kwenye figo, mtu anaweza kupata homa, kutetemeka, maumivu ya mgongo au ubavu, kichefuchefu na kutapika.
UTI Sugu Ni Nini?
Neno “UTI sugu” hutumiwa na watu kumaanisha UTI ambayo inarudia mara kwa mara au dalili zinaendelea baada ya matibabu.
Hii inaweza kutokea kwa sababu mbalimbali, kwa mfano:
- Bakteria hawakuondolewa kabisa
- Antibiotic iliyotumika haikufanya kazi dhidi ya bakteria husika
- Dawa haikutumiwa kwa usahihi
- Maambukizi yamerudia baada ya kupona
- Kuna tatizo kwenye mfumo wa mkojo
- Kuna mawe kwenye figo au njia ya mkojo
- Kibofu hakitoki mkojo vizuri
- Kwa baadhi ya watu, kuna hali nyingine za kiafya zinazoongeza uwezekano wa UTI
Kwa hiyo, UTI inayorudia inapaswa kuchunguzwa ili kujua chanzo.
Dawa ya UTI Sugu ni Ipi?
Hakuna antibiotic moja inayofaa kwa kila mtu mwenye UTI sugu.
Daktari anaweza kuomba kipimo cha mkojo, na wakati mwingine urine culture, ili kubaini bakteria anayesababisha maambukizi na dawa ambayo bakteria huyo anaweza kuitikia.
Kulingana na majibu ya vipimo, daktari anaweza kuamua antibiotic inayofaa.
Usitumie antibiotic iliyobaki nyumbani au kutumia dawa uliyopewa mtu mwingine. Kutumia antibiotic isiyofaa kunaweza kufanya maambukizi yaendelee na pia kuongeza tatizo la usugu wa bakteria dhidi ya dawa.
Kwa Nini UTI Inaweza Isipone?
1. Dawa Isiyofaa
Bakteria anayesababisha UTI anaweza kuwa sugu kwa antibiotic fulani. Hivyo, kutumia antibiotic bila kujua aina ya bakteria kunaweza kufanya matibabu yasifanikiwe.
2. Kutomaliza Dawa Ulizopewa
Ukipewa antibiotic na mtaalamu wa afya, ni muhimu kuitumia kama ulivyoelekezwa.
Usibadilishe dozi au kuacha dawa mwenyewe kwa sababu tu umeanza kujisikia vizuri.
3. UTI Kurudia
Mtu anaweza kupona UTI moja na baadaye kupata maambukizi mengine. Hii inaweza kuonekana kama UTI ileile haikuisha, wakati mwingine ni maambukizi mapya.
4. Tatizo Lingine la Mfumo wa Mkojo
Mawe kwenye figo, kuziba kwa njia ya mkojo au kutokutoa mkojo vizuri kunaweza kuongeza uwezekano wa maambukizi kurudia.
Maji Yanasaidiaje?
Kunywa maji ya kutosha kunaweza kusaidia mwili kutoa mkojo na kunaweza kusaidia kupunguza hatari ya baadhi ya maambukizi ya njia ya mkojo.
Hata hivyo, maji pekee hayawezi kuponya UTI iliyothibitishwa ya bakteria. Mtu mwenye dalili zinazoendelea anahitaji uchunguzi na matibabu sahihi.
Je, Dawa za Asili Zinatibu UTI Sugu?
Kuna dawa na vinywaji mbalimbali vya asili vinavyotangazwa kama tiba ya UTI. Hata hivyo, si salama kudhani kwamba dawa ya asili inaweza kuondoa maambukizi ya bakteria bila uchunguzi.
Mtu mwenye UTI inayorudia hapaswi kuchelewesha matibabu ya hospitali kwa kutegemea dawa za asili pekee.
UTI kwa Mwanamke
Wanawake hupata UTI mara nyingi zaidi kuliko wanaume kutokana na tofauti za kimaumbile za mfumo wa mkojo.
Mwanamke anayepata UTI mara kwa mara anapaswa kuzungumza na mtaalamu wa afya ili kutafuta sababu ya maambukizi hayo badala ya kujinunulia antibiotic kila anapohisi kuwaka wakati wa kukojoa.
Dalili kama kuwaka wakati wa kukojoa pia zinaweza kusababishwa na matatizo mengine, hivyo si kila kuwaka wakati wa kukojoa ni UTI.
UTI kwa Mwanaume
UTI kwa mwanaume pia inahitaji uchunguzi wa kitabibu, hasa ikiwa inajirudia.
Daktari anaweza kuangalia kama kuna tatizo la kibofu, tezi dume, mawe au sababu nyingine inayochangia maambukizi.
Dalili Hatari Zinazohitaji Hospitali Haraka
Usichelewe kutafuta huduma ya afya ikiwa una UTI pamoja na:
- Homa
- Kutetemeka
- Maumivu makali ya mgongo au ubavu
- Kutapika
- Damu nyingi kwenye mkojo
- Udhaifu mkubwa
- Maumivu makali ya tumbo
- Dalili zinazoendelea licha ya kutumia dawa
Homa pamoja na maumivu ya ubavu au mgongo inaweza kuashiria maambukizi yamefika kwenye figo na inahitaji matibabu ya haraka.
Jinsi ya Kupunguza UTI Kurudia
Baadhi ya hatua zinazoweza kusaidia ni:
- Kunywa maji ya kutosha.
- Usizuie mkojo kwa muda mrefu.
- Jitunze usafi wa sehemu za siri.
- Kwa wanawake, baada ya kwenda chooni, kujisafisha kutoka mbele kwenda nyuma kunaweza kusaidia kupunguza kuhamisha bakteria kuelekea njia ya mkojo.
- Epuka kutumia antibiotics bila ushauri wa mtaalamu.
- Ikiwa UTI inarudia, fanya vipimo vinavyopendekezwa na mtaalamu wa afya.
Hitimisho
UTI sugu au UTI inayojirudia haitakiwi kutibiwa kwa kubadilisha antibiotic kiholela. Dawa sahihi hutegemea chanzo cha maambukizi na, inapohitajika, majibu ya kipimo cha mkojo na urine culture.
Mtu mwenye dalili za UTI anapaswa kupata ushauri wa mtaalamu wa afya ili kuthibitisha kama kweli ana UTI na kupata matibabu yanayofaa.
Ikiwa UTI inaambatana na homa, kutetemeka, maumivu ya mgongo au ubavu, kutapika au hali ya kudhoofika sana, ni muhimu kwenda hospitali haraka kwa sababu maambukizi yanaweza kuwa yamefika kwenye figo.