Ndejembi ni Mgogo kutoka Dodoma. Mama yake anatokea Kilimanjaro. Hiyo ndiyo kauli iliyotolewa Bungeni na Mbunge wa Gairo, Ahmed Shabiby, aliyesema anamfahamu Deogratius John Ndejembi tangu utotoni na anajua familia yake, ikiwemo babu yake, Mzee Ndejembi, aliyewahi kuwa Mwenyekiti wa Wenyeviti wa CCM wa mikoa Tanzania Bara.
Swali hili limezuka sana baada ya CCM kumpitisha Ndejembi kuwa Makamu wa Rais mpya wa Tanzania mwishoni mwa Agosti 2026, akichukua nafasi ya Emmanuel Nchimbi. Watu wanataka kujua si tu rekodi yake ya kazi, bali asili yake.
Nani ni Deogratius Ndejembi?
Deogratius John Ndejembi alizaliwa Julai 12, 1983, katika Mkoa wa Dodoma. Ana umri wa miaka 43. Ni Mbunge wa Jimbo la Chamwino na aliwahi kuwa Waziri wa Nishati kabla ya kuteuliwa kuwa Makamu wa Rais. Alisoma Shule ya Msingi Canon Andrea Mwaka Dodoma, kisha Kigurunyembe (Morogoro) na Merton College, kabla ya kwenda Chuo Kikuu cha Lincoln Uingereza kusoma Uhusiano wa Kimataifa.
Kabla ya siasa, alifanya kazi sekta binafsi (Tigo, Smile Communication na kampuni nyingine). Alianza uongozi wa serikali kama Mkuu wa Wilaya ya Kongwa mwaka 2016, kisha akachaguliwa Mbunge wa Chamwino mwaka 2020. Tangu hapo ameshika nyadhifa kadhaa za uwaziri.
Kwa nini swali la kabila linaulizwa?
Tanzania ni nchi ya makabila mengi, na mara nyingi watu hutaka kujua asili ya viongozi wapya. Chamwino na Kongwa ni maeneo yanayotambulika sana kama makazi ya Wagogo. Kauli ya Mbunge Shabiby inalingana na eneo hilo.
Wagogo (au Wagogo) ni kabila la Kibantu linalopatikana hasa Dodoma, sehemu za Singida na maeneo ya kati ya Tanzania. Wamejulikana kihistoria kama wakulima na wafugaji, na wana utamaduni thabiti wa ngoma, desturi za ndoa na maisha ya nyika. Dodoma ikiwa mji mkuu wa nchi, Wagogo wamechangia sana katika siasa na utawala wa taifa.
Mama yake Ndejembi kutoka Kilimanjaro inaonyesha asili mchanganyiko, jambo la kawaida sana Tanzania leo. “Mtu wa Kilimanjaro” mara nyingi humaanisha Chagga au kabila jingine la mlima huo, lakini maelezo hayajakamilika zaidi katika taarifa za umma.
Kumbuka: kabila si kila kitu
Ndejembi mwenyewe, katika hotuba yake baada ya kuidhinishwa Bungeni, alisisitiza kuwa atatumikia Watanzania wote bila kujali chama wala asili. Rais Samia Suluhu Hassan alieleza kuwa uteuzi wake unalenga kuleta damu changa katika uongozi.
Katika Tanzania ya sasa, viongozi wengi wana asili mchanganyiko au wameishi maeneo tofauti. Kabila linaweza kueleza historia ya familia, lakini si kipimo cha uwezo wa kuongoza nchi.
Kwa hivyo, jibu fupi ni: Ndejembi ni Mgogo wa Dodoma, na upande wa mama anatoka Kilimanjaro. Asili yake imeunganishwa na eneo la Chamwino/Kongwa ambako amefanya siasa kwa miaka.
Ikiwa unataka maelezo zaidi kuhusu Wagogo, historia ya familia yake, au rekodi yake ya kisiasa, unaweza kuuliza.
Makala Nyingine:
Deogratius Ndejembi (Deogratius John Ndejembi) Elimu, Umri na Mambo Mengine