Sheria ya Ardhi Tanzania 2009: Sheria ya Ardhi Tanzania 2009 (Sura 113) ni msingi wa usimamizi wa ardhi nchini Tanzania, ikijumuisha ardhi ya jumla, ardhi ya hifadhi, na ardhi ya kijiji. Kwa kuzingatia maeleko kutoka kwa vyanzo vya kuaminika kama Miongozo ya Umilikishaji, Sheria ya Ardhi ya Vijiji, na Mwongozo wa Fidia, hapa kuna maeleko na mifano inayoweza kufanya kazi.
Misingi Mikuu ya Sheria ya Ardhi Tanzania 2009
1. Aina za Ardhi Zinazosimamiwa
Aina ya Ardhi | Maeleko | Maeleko |
---|---|---|
Ardhi ya Jumla | Ardhi isiyohusika na vijiji au hifadhi | Kwa kufuata Miongozo ya Umilikishaji |
Ardhi ya Hifadhi | Ardhi iliyotengwa kwa matumizi maalum (kwa mfano, hifadhi za misitu) | Kwa kufuata Mwongozo wa Fidia |
Ardhi ya Kijiji | Ardhi inayosimamiwa na vijiji | Kwa kufuata Sheria ya Ardhi ya Vijiji |
2. Mamlaka ya Kumiliki Ardhi
Mfano | Maeleko | Maeleko |
---|---|---|
Raia wa Tanzania | Mwanamke/mwanaume mwenye umri wa miaka 18+ | Kwa kufuata Miongozo ya Umilikishaji |
Wageni | Wanaweza kumiliki ardhi kwa haki miliki isiyo ya asili kwa ajili ya uwekezaji | Kwa kufuata Miongozo ya Umilikishaji |
Kikundi cha Watu | Chama kilichotambuliwa kisheria | Kwa kufuata Miongozo ya Umilikishaji |
3. Utaratibu wa Kuomba Umiliki
Ardhi ya Jumla
Hatua | Maeleko | Maeleko |
---|---|---|
Utambuzi wa Ardhi | Ofisi za ardhi zinahakiki eneo kubaini kama halijawahi kumilikishwa | Kwa kufuata Miongozo ya Umilikishaji |
Kutangaza Ardhi | Ardhi inatangazwa kwa Fomu Na. 1 baada ya kusainiwa na Kamishna wa Ardhi | Kwa kufuata Miongozo ya Umilikishaji |
Uidhinishaji | Ardhi inamilikishwa kwa Kituo cha Uwekezaji (TIC) kwa haki miliki isiyo ya asili | Kwa kufuata Miongozo ya Umilikishaji |
Ardhi ya Kijiji
Hatua | Maeleko | Maeleko |
---|---|---|
Maombi | Kuwasilisha fomu maalum kwa Afisa Mtendaji wa Kijiji | Kwa kufuata Sheria ya Ardhi ya Vijiji |
Udhamini | Maombi ya chama yanahitaji dhamini wasiopungua wawili | Kwa kufuata Sheria ya Ardhi ya Vijiji |
4. Haki za Mmiliki wa Ardhi
Haki Kuu
Haki | Maeleko | Maeleko |
---|---|---|
Kumiliki na Kutambulika | Mmiliki ana haki ya kupata hati ya umiliki | Kwa kufuata Mwongozo wa Fidia |
Kuuza Ardhi | Mmiliki ana haki ya kuuza ardhi yake | Kwa kufuata Mwongozo wa Fidia |
Kupangisha Ardhi | Mmiliki ana haki ya kulipangisha ardhi yake | Kwa kufuata Mwongozo wa Fidia |
5. Mfumo wa Usajili wa Hati
Hatua | Maeleko | Maeleko |
---|---|---|
Kusajili Hati | Hati ya umiliki inasajiliwa kwa Ofisi ya Usajili wa Hati | Kwa kufuata Usajili wa Hati |
Muhuri wa Serikali | Hati inahitaji muhuri wa serikali kwa kufuata Sheria ya Usajili wa Ardhi | Kwa kufuata Usajili wa Hati |
6. Mfumo wa Rufaa na Adhabu
Mfano | Maeleko | Maeleko |
---|---|---|
Rufaa kwa Mahakama | Rufaa dhidi ya maamuzi ya Kamishna wa Ardhi hupaswa kufunguliwa ndani ya siku 60 | Kwa kufuata Mwongozo wa Fidia |
Adhabu kwa Kukiuka Sheria | Faini ya TZS 50,000/= hadi TZS 1,000,000/= | Kwa kufuata Mwongozo wa Fidia |
Vidokezo vya Kufanikiwa
-
Kwa Wanaoomba Umiliki:
-
Kufuata Utaratibu: Wasilisha Fomu Na. 1 na lipa ada zinazohitajika.
-
Kuepuka Kuchelewa: Hakikisha ardhi imeidhinishwa na Kamishna wa Ardhi.
-
-
Kwa Wamiliki:
-
Kuepuka Kuuza Bila Ridhaa: Ardhi haiwezi kuuzwa bila kushirikisha wamiliki wote.
-
Hitimisho
Sheria ya Ardhi Tanzania 2009 inasimamia ardhi ya jumla na ardhi ya kijiji kwa kuzingatia haki za kumiliki na fidia ya haki. Kwa kuzingatia mifano kama Fomu Na. 1 na bei ya soko, unaweza kuelewa jukumu na mamlaka ya mahakama katika kesi hizi.
Kumbuka: Kwa maeleko ya kina, tembelea tovuti rasmi ya Wizara ya Ardhi: lands.go.tz.
Maeleko ya Kuzingatia
-
Mfumo wa Kijeshi: Mahakama zinashirikiana na Jeshi la Kujenga Taifa (JKT) kwa mafunzo ya nidhamu.
-
Mishahara: Kwa mwaka 2025, mishahara huanzia TZS 500,000+ kwa watumishi wapya hadi TZS 2,000,000+ kwa maafisa wa ngazi za juu.
-
Mafunzo: Kambi za mafunzo zinapatikana Boma Kichakamiba (Tanga) na Moshi.
Kumbuka: Kwa maeleko ya kina, tembelea tovuti rasmi ya Wizara ya Ardhi: lands.go.tz.
- Kesi ya Madai ya Fedha
- Kesi ya Madai Ni Nini
- Gharama za Kufungua Kesi ya Madai
- Sheria ya Mwenendo wa Kesi za Madai
- Kesi ya Madai na Taratibu Zake
- Mahakama ya Mwanzo Huongozwa na Nani
- Mahakama ya Mwanzo Huongozwa na Nani
- Sheria ya Mahakama za Mahakimu (Sura ya 11)
- Sheria ya Mahakama za Mahakimu Tanzania
Tuachie Maoni Yako