Sheria ya Ardhi Namba 4 na 5 ya Mwaka 1999

Sheria ya Ardhi Namba 4 na 5 ya Mwaka 1999: Sheria ya Ardhi Namba 4 na 5 ya 1999 ni msingi wa usimamizi wa ardhi nchini Tanzania. Kwa kuzingatia maeleko kutoka kwa vyanzo vya kuaminika kama Sheria za Ardhi na JinsiaHelpAge International, na Mwongozo wa Mabaraza ya Ardhi, hapa kuna maeleko na mifano inayoweza kufanya kazi.

Misingi Mikuu ya Sheria za Ardhi Namba 4 na 5

1. Misingi ya Kisheria

Mfano Maeleko Maeleko
Mali ya Umma Ardhi ni mali ya umma na imekabidhiwa kwa Rais kwa niaba ya Watanzania wote Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia
Usawa wa Kijinsia Wanawake na wanaume wana haki sawa ya kumiliki ardhi Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia
Milki za Kimila Milki za ardhi za kimila zinatambuliwa na kulindwa kisheria Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia
Maendeleo Endelevu Ardhi inatumika kwa manufaa yanayozingatia maendeleo endelevu Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia

2. Aina za Ardhi Zinazosimamiwa

Sheria Aina ya Ardhi Maeleko
Sheria ya Ardhi Namba 4 Ardhi ya Jumla Ardhi isiyohusika na vijiji au hifadhi
Sheria ya Ardhi Namba 5 Ardhi ya Kijiji Ardhi inayosimamiwa na vijiji

3. Mamlaka ya Kumiliki Ardhi

Sheria ya Ardhi Namba 4

Mfano Maeleko Maeleko
Raia wa Tanzania Mwanamke/mwanaume mwenye umri wa miaka 18+ Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia
Wageni Wanaweza kumiliki ardhi kwa haki miliki isiyo ya asili kwa ajili ya uwekezaji Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia
Kikundi cha Watu Chama kilichotambuliwa kisheria Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia

Sheria ya Ardhi Namba 5

Mfano Maeleko Maeleko
Mwanakijiji Mwanamke/mwanaume mwenye umri wa miaka 18+ Kwa kufuata Sheria ya Ardhi ya Vijiji
Familia Familia ya wanakijiji Kwa kufuata Sheria ya Ardhi ya Vijiji
Wageni Waliofidhinishwa Wanaweza kumiliki ardhi kwa kufuata sheria ya kijiji Kwa kufuata Sheria ya Ardhi ya Vijiji

4. Utaratibu wa Kuomba Ardhi

Sheria ya Ardhi Namba 4

Hatua Maeleko Maeleko
Utambuzi wa Ardhi Ofisi za ardhi zinahakiki eneo kubaini kama halijawahi kumilikishwa Kwa kufuata Miongozo ya Umilikishaji
Kutangaza Ardhi Ardhi inatangazwa kwa Fomu Na. 1 baada ya kusainiwa na Kamishna wa Ardhi Kwa kufuata Miongozo ya Umilikishaji
Uidhinishaji Ardhi inamilikishwa kwa Kituo cha Uwekezaji (TIC) kwa haki miliki isiyo ya asili Kwa kufuata Miongozo ya Umilikishaji

Sheria ya Ardhi Namba 5

Hatua Maeleko Maeleko
Maombi Kuwasilisha fomu maalum kwa Afisa Mtendaji wa Kijiji Kwa kufuata Sheria ya Ardhi ya Vijiji
Udhamini Maombi ya chama yanahitaji dhamini wasiopungua wawili Kwa kufuata Sheria ya Ardhi ya Vijiji

5. Haki za Kumiliki Ardhi

Sheria ya Ardhi Namba 4

Mfano Maeleko Maeleko
Kwa Wanandoa Wanaweza kumiliki ardhi kwa pamoja au kibinafsi Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia
Kwa Wageni Haki miliki isiyo ya asili inaweza kurejeshwa kwa serikali Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia

Sheria ya Ardhi Namba 5

Mfano Maeleko Maeleko
Kwa Wanakijiji Haki miliki ya kimila inaweza kurithiwa au kuhamishwa kwa wosia Kwa kufuata Sheria ya Ardhi ya Vijiji
Kwa Wageni Wanaweza kumiliki ardhi kwa kufuata sheria ya kijiji Kwa kufuata Sheria ya Ardhi ya Vijiji

6. Fidia ya Ardhi

Mfano Maeleko Maeleko
Bei ya Soko Fidia inakokotolewa kwa thamani ya soko Kwa kufuata HelpAge International
Gharama za Uboreshaji Fidia inajumuisha gharama za kurekebisha ardhi Kwa kufuata HelpAge International

7. Mfumo wa Rufaa na Adhabu

Mfano Maeleko Maeleko
Rufaa kwa Mahakama Rufaa dhidi ya maamuzi ya Kamishna wa Ardhi hupaswa kufunguliwa ndani ya siku 60 Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia
Adhabu kwa Kukiuka Sheria Faini ya TZS 50,000/= hadi TZS 1,000,000/= Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia

Vidokezo vya Kufanikiwa

  1. Kwa Wanaoomba Ardhi:

    • Kufuata Utaratibu: Wasilisha Fomu Na. 1 na lipa ada zinazohitajika.

    • Kuepuka Kuchelewa: Hakikisha ardhi imeidhinishwa na Kamishna wa Ardhi.

  2. Kwa Wamiliki:

    • Kuepuka Kuuza Bila Ridhaa: Ardhi haiwezi kuuzwa bila kushirikisha wamiliki wote.

Hitimisho

Sheria ya Ardhi Namba 4 na 5 inasimamia ardhi ya jumla na ardhi ya kijiji kwa kuzingatia haki za kumiliki na fidia ya haki. Kwa kuzingatia mifano kama Fomu Na. 1 na bei ya soko, unaweza kuelewa jukumu na mamlaka ya mahakama katika kesi hizi.

Kumbuka: Kwa maeleko ya kina, tembelea tovuti rasmi ya Wizara ya Ardhi: lands.go.tz.

Maeleko ya Kuzingatia

  • Mfumo wa Kijeshi: Mahakama zinashirikiana na Jeshi la Kujenga Taifa (JKT) kwa mafunzo ya nidhamu.

  • Mishahara: Kwa mwaka 2025, mishahara huanzia TZS 500,000+ kwa watumishi wapya hadi TZS 2,000,000+ kwa maafisa wa ngazi za juu.

  • Mafunzo: Kambi za mafunzo zinapatikana Boma Kichakamiba (Tanga) na Moshi.

Kumbuka: Kwa maeleko ya kina, tembelea tovuti rasmi ya Wizara ya Ardhi: lands.go.tz.