Sheria ya Ardhi Namba 4 na 5 ya Mwaka 1999: Sheria ya Ardhi Namba 4 na 5 ya 1999 ni msingi wa usimamizi wa ardhi nchini Tanzania. Kwa kuzingatia maeleko kutoka kwa vyanzo vya kuaminika kama Sheria za Ardhi na Jinsia, HelpAge International, na Mwongozo wa Mabaraza ya Ardhi, hapa kuna maeleko na mifano inayoweza kufanya kazi.
Misingi Mikuu ya Sheria za Ardhi Namba 4 na 5
1. Misingi ya Kisheria
Mfano | Maeleko | Maeleko |
---|---|---|
Mali ya Umma | Ardhi ni mali ya umma na imekabidhiwa kwa Rais kwa niaba ya Watanzania wote | Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia |
Usawa wa Kijinsia | Wanawake na wanaume wana haki sawa ya kumiliki ardhi | Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia |
Milki za Kimila | Milki za ardhi za kimila zinatambuliwa na kulindwa kisheria | Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia |
Maendeleo Endelevu | Ardhi inatumika kwa manufaa yanayozingatia maendeleo endelevu | Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia |
2. Aina za Ardhi Zinazosimamiwa
Sheria | Aina ya Ardhi | Maeleko |
---|---|---|
Sheria ya Ardhi Namba 4 | Ardhi ya Jumla | Ardhi isiyohusika na vijiji au hifadhi |
Sheria ya Ardhi Namba 5 | Ardhi ya Kijiji | Ardhi inayosimamiwa na vijiji |
3. Mamlaka ya Kumiliki Ardhi
Sheria ya Ardhi Namba 4
Mfano | Maeleko | Maeleko |
---|---|---|
Raia wa Tanzania | Mwanamke/mwanaume mwenye umri wa miaka 18+ | Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia |
Wageni | Wanaweza kumiliki ardhi kwa haki miliki isiyo ya asili kwa ajili ya uwekezaji | Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia |
Kikundi cha Watu | Chama kilichotambuliwa kisheria | Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia |
Sheria ya Ardhi Namba 5
Mfano | Maeleko | Maeleko |
---|---|---|
Mwanakijiji | Mwanamke/mwanaume mwenye umri wa miaka 18+ | Kwa kufuata Sheria ya Ardhi ya Vijiji |
Familia | Familia ya wanakijiji | Kwa kufuata Sheria ya Ardhi ya Vijiji |
Wageni Waliofidhinishwa | Wanaweza kumiliki ardhi kwa kufuata sheria ya kijiji | Kwa kufuata Sheria ya Ardhi ya Vijiji |
4. Utaratibu wa Kuomba Ardhi
Sheria ya Ardhi Namba 4
Hatua | Maeleko | Maeleko |
---|---|---|
Utambuzi wa Ardhi | Ofisi za ardhi zinahakiki eneo kubaini kama halijawahi kumilikishwa | Kwa kufuata Miongozo ya Umilikishaji |
Kutangaza Ardhi | Ardhi inatangazwa kwa Fomu Na. 1 baada ya kusainiwa na Kamishna wa Ardhi | Kwa kufuata Miongozo ya Umilikishaji |
Uidhinishaji | Ardhi inamilikishwa kwa Kituo cha Uwekezaji (TIC) kwa haki miliki isiyo ya asili | Kwa kufuata Miongozo ya Umilikishaji |
Sheria ya Ardhi Namba 5
Hatua | Maeleko | Maeleko |
---|---|---|
Maombi | Kuwasilisha fomu maalum kwa Afisa Mtendaji wa Kijiji | Kwa kufuata Sheria ya Ardhi ya Vijiji |
Udhamini | Maombi ya chama yanahitaji dhamini wasiopungua wawili | Kwa kufuata Sheria ya Ardhi ya Vijiji |
5. Haki za Kumiliki Ardhi
Sheria ya Ardhi Namba 4
Mfano | Maeleko | Maeleko |
---|---|---|
Kwa Wanandoa | Wanaweza kumiliki ardhi kwa pamoja au kibinafsi | Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia |
Kwa Wageni | Haki miliki isiyo ya asili inaweza kurejeshwa kwa serikali | Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia |
Sheria ya Ardhi Namba 5
Mfano | Maeleko | Maeleko |
---|---|---|
Kwa Wanakijiji | Haki miliki ya kimila inaweza kurithiwa au kuhamishwa kwa wosia | Kwa kufuata Sheria ya Ardhi ya Vijiji |
Kwa Wageni | Wanaweza kumiliki ardhi kwa kufuata sheria ya kijiji | Kwa kufuata Sheria ya Ardhi ya Vijiji |
6. Fidia ya Ardhi
Mfano | Maeleko | Maeleko |
---|---|---|
Bei ya Soko | Fidia inakokotolewa kwa thamani ya soko | Kwa kufuata HelpAge International |
Gharama za Uboreshaji | Fidia inajumuisha gharama za kurekebisha ardhi | Kwa kufuata HelpAge International |
7. Mfumo wa Rufaa na Adhabu
Mfano | Maeleko | Maeleko |
---|---|---|
Rufaa kwa Mahakama | Rufaa dhidi ya maamuzi ya Kamishna wa Ardhi hupaswa kufunguliwa ndani ya siku 60 | Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia |
Adhabu kwa Kukiuka Sheria | Faini ya TZS 50,000/= hadi TZS 1,000,000/= | Kwa kufuata Sheria za Ardhi na Jinsia |
Vidokezo vya Kufanikiwa
-
Kwa Wanaoomba Ardhi:
-
Kufuata Utaratibu: Wasilisha Fomu Na. 1 na lipa ada zinazohitajika.
-
Kuepuka Kuchelewa: Hakikisha ardhi imeidhinishwa na Kamishna wa Ardhi.
-
-
Kwa Wamiliki:
-
Kuepuka Kuuza Bila Ridhaa: Ardhi haiwezi kuuzwa bila kushirikisha wamiliki wote.
-
Hitimisho
Sheria ya Ardhi Namba 4 na 5 inasimamia ardhi ya jumla na ardhi ya kijiji kwa kuzingatia haki za kumiliki na fidia ya haki. Kwa kuzingatia mifano kama Fomu Na. 1 na bei ya soko, unaweza kuelewa jukumu na mamlaka ya mahakama katika kesi hizi.
Kumbuka: Kwa maeleko ya kina, tembelea tovuti rasmi ya Wizara ya Ardhi: lands.go.tz.
Maeleko ya Kuzingatia
-
Mfumo wa Kijeshi: Mahakama zinashirikiana na Jeshi la Kujenga Taifa (JKT) kwa mafunzo ya nidhamu.
-
Mishahara: Kwa mwaka 2025, mishahara huanzia TZS 500,000+ kwa watumishi wapya hadi TZS 2,000,000+ kwa maafisa wa ngazi za juu.
-
Mafunzo: Kambi za mafunzo zinapatikana Boma Kichakamiba (Tanga) na Moshi.
Kumbuka: Kwa maeleko ya kina, tembelea tovuti rasmi ya Wizara ya Ardhi: lands.go.tz.
- Kesi ya Madai ya Fedha
- Kesi ya Madai Ni Nini
- Gharama za Kufungua Kesi ya Madai
- Sheria ya Mwenendo wa Kesi za Madai
- Kesi ya Madai na Taratibu Zake
- Mahakama ya Mwanzo Huongozwa na Nani
- Mahakama ya Mwanzo Huongozwa na Nani
- Sheria ya Mahakama za Mahakimu (Sura ya 11)
- Sheria ya Mahakama za Mahakimu Tanzania
- Jinsi ya Kubahatisha
Tuachie Maoni Yako